آموزش گیتار

ساختمان ظاهری دف

دف بر اساس ساختمان ظاهری آن بر در هفت نوع تقسیم بندی نموده اند :

1- دف مربع

2- دف مستطیل

3- دف مستدیر با حلقه

4- دف مستدیر با زنگوله

5-دایره زنگی

6-دف دورویه

7- دف بی پوست همراه با زنگ

در بین اعراب واژه ی (دف) به تمامی انواع بالا بطور عام اطلاق می گردیده ولی به طور خاص این واژه تنها به دفهای چهار گوش اختصاص داشته است و انواع مدور را بیشتر ( دایره ) می نامیدند .

حضور واژه ( دف) در اشعار روایات و کتابهای آسمانی نشان دهندهی قدمت تاریخی این ساز بوده و پیشینه ی کهن آن را نمایان می سازد .

همچنین در روایاتهم آواز کرد آمده است که دف نخست در شب زفاف سلیمان و بلقیس نواخته شد ومیگویند بنی اسراییل در مقابل گوساله طلایی دف می نواختند.

حسن محشون در کتاب ( نظری بر موسیقی ضربی ایران ) صفحه 16 نوشته است :

ایرانیان از عصر هخامنشی (550_330ق م) به بعد به طور کلی دو نوع اسباب و آلات موسیقی

( بزمی و رزمی) داشته اند که در نوبت زدنهای صبح و شام و مواقع ماتم و سوگ و سرور اعیاد و دیگر تشریفات و فتح و جنگ می نواختند.

آلات ضربه ای آنها شامل (دهل،کوس، جام، جلجل، تبیره، خرمهره، سنج ، تبل، نقاره، تنبک،و دف و غیره اینها بوده است .

کلمات هورات می نویسد:( پیش از ظهور اسلام عربهای بادیه نشین شعرو موسیقی داشته اند ولی تشکیل و بسط آن بر ما مجهول است شاید طرز حرکت شتر هنگام راه رفتن و گذاردن پاهایش با آن همه نظم بر روی زمین موجد آهنگ ( حدی) گشته است آهنگی که ساربانان قافله برای راندن و سرگرمی شتران می خواندند ، در آن هنگام ارکستر عربی فقط از آواز و کف ( دست زدن) و دف تشکیل می شد……..)

همچنین مولف اغانی نوشته است : ( زن ابراهیم موصلی که شاهک و یا به قولی دوشار نام داشت همراه دف آواز می خواند و اهل ری بود و به همین خاطر مورد علاقه ابراهیم موصلی قرار گرفت.)

همچنین گونه هایی از دف در مراکش و افریقای جنوبی و گونه هایی نیز در بین سرخپوستان آمریکای شمالی در مراسم مذهبی و نیایشها مورد استفاده قرار می گیرد . در هند نیز فرمی خاصی از دف رایج است که کشش پوست آن توسط طناب پیچی کنترل می گردد . در مصر شامات و الجزیره دفهای مربع شکل متداول می باشد . همچنین در ایران در نواحی مختلفی از این ساز استفاده می گردد چنانکه در سیستان و بلوچستان در مراسم ویژه ای نظیر گوات دمال و مالد( پیر پتر) از دف استفاده میکنند

همچنین در گونه ای از موسیقی محلی بوشهر به نام ( سبالو) که احتمالا همان جشن مولود نبی_ تولد پیغمبر اسلام (ص) بوده در فرمی که متاثر از موسیقی عربی و آفریقایی می باشد از دف و دایره استفاده می گردد.

در شمال خراسان در قدیم لوطی ها با دف و دایره به اجرای موسیقی می پرداختند که با انقراض آنها اینک از این ساز برای همراهی قشمه و کمانچه عاشق ها استفاده می گردد . در بجنورد نیز از دف و دایره استفاده شده و به نام ( دیزه) موسوم می باشد. همچنین در استان هرمزگان( بندر عباس ،میناب ، قشم………) در مراسم زار و مولود خوانی از 1 تا5 دف و گاه بیشتر از این نعداد استفاده می گردد . در جزیره قشم دف در همراهی با عود نیز نواخته می گردد .

همچنین در بسیار نقاط دیگر از این مرز و بوم و رسوم محلی و مراسم مذهبی _ عرفانی رد پایی از آن را جست.

0

تاریخچه دف

تاریخچه دف 
یکی از مهمترین سازهای کوبه ای که از دیرباز معمول رایج بوده است، دف می باشد که به لحاظ سادگی ساختمان و قداست، همیشه مورد توجه مردم بوده است. کلمه دف در اصل عبری است و معنی کوبیدن را می دهد. هرگاه سیر فرهنگی – اجتماعی دف را به عنوان یکی از ابتدائی‌ترین سازهای کوبه ای بنگریم به این نتیجه می رسیم که این ساز با صدای گیرایش هیچ‌گاه متعلق به فرهنگ یا مکان خاصی نبوده، چرا که ردپای پیدایش و ساخت اولیه آن را به هیچ قوم یا ملیتی نمی توان نسبت داد.ساختن، نواختن و استفاده از این ساز همواره در فرهنگهای مختلف متداول بوده و در هر قوم با توجه به آداب و رسوم و سنتهای حاکم، کاربرد ویژه ای داشته است جایگاه دف در میان اقوام قبایل همواره متداول بوده است. در برخی قبایل از دف به عنوان ساز اصلی در مجالس سور و شادی استفاده می شده است، حال آنکه در قومی دیگر استفاده از این ساز مخصوص مراسم جنگ و کارزار بوده و برخی دیگر آن را برای اجرای مراسم آئینی مذهبی مورد استفاده قرار می‌داده‌اند. در برخی قبایل رسم بر این بوده که برای دف قربانی کنند و یا در هنگام نواختن دف با قربانی کردن گوسفند نسبت به دف و نوازنده آن ادای احترام نمایند. در هزاره سوم قبل از میلاد ساکنان دره نیل (مصر باستان) در معابد خود هر روز مراسم مذهبی را با صدای انسان و سازهای مختلف از جمله دایره های بزرگ در برابر خدایان متعدد خویش انجام می دادند. در حدود هزار و پانصد سال قبل از میلاد مسیح حضرت موسی نزد کاهنان مصری در علوم و موسیقی تعلیم دیده بود. در آن دوره همراه با سازهائی که نوازندگان می‌نواختند، سازی به نام توف که به احتمال زیاد همان دف می باشد همراهی می کرده است. همچنین به گفته یکی از محققان ترک، در عروسی حضرت سلیمان و بلقیس دف نواخته می شده است. از نشانه های دیگر حضور دف در میان مردم نقشهای حجاری شده دسته ای از نوازندگان در خرابه های باستانی آسوره می باشد که در میان آنان سازهای گوناگون از جمله ساز دف به چشم می خورد که از نظر ساختمان تفاوت چندانی با دف امروز نداشته است. از دیگر آثار، نقش برجسته کاهنان معبدی است که همراه چند نفر دف نواز و چنگ نواز در حال هدیه کردن قربانی خود می باشند.
بر طبق روایاتی که از روزگاران کهن در ادبیات ایران باستان آمده است مراسم جشن نوروز و تحویل سال پارسیان در دوران شاهنشاهی هخامشیان و بعدها ساسانیان توسط نوای دف همراهی می شده است. در مزمور ۱۴۹ «مزامیر حضرت داوود» این طور آمده است: خداوند را ستایش نمائید … اسم او را به سرنا ستایش نمائید او را با رقص و دف و بربط تزمیر نمائید، … خدا را در قدس او تسبیح بخوانید او را با دف و رقص تسبیح بخوانید.

0

تاریخچه دف

دَف

 دف یکی از سازهای کوبه‌ای در موسیقی ایرانی ارست که شامل حلقه‌ای چوبی است که پوست نازکی بر آن کشیده شده  و با ضربه‌های انگشتمی‌نوازند. این ساز از سازها

ویژگی

چنان‌که از کتاب‌های موسیقی و نوشته‌ها و اشعار برمی‌آید، در دوره اسلامی ایران، این ساز برای پشتیبانی از ساز و حفظ وزن به کار می‌رفته و رکن اصلی مجالس عیش و طرب و محافل اهل ذوق و عرفان بوده که قوالان هم با خواندن سرود و ترانه آن را به کار می‌بردند. در کتاب‌های لغت در معنی دف یا دایره می‌نویسند: آن چنبری است از چوب که بر روی آن پوست کشند و بر چنبر آن حلقه‌ها آویزند. در قدیم برای آنکه طنین بهتری داشته باشد روی دف پوست آهو می‌کشیدند.

در قدیم دف یا دایره کوچک را که چنبر آن از روی و برنج ساخته می‌شد خمک یا خمبک می‌گفتند. به دست زدن با وزن و به‌اصطلاح بشکن زدن هم خمک یا خمبک می‌گفتند

دف‌هایی هم بوده که بر چنبر آن زنگ تعبیه می‌کردند و می‌نواختند. زنگ‌های دف را جلاجل می‌گفتند. در دورهٔ اسلامی به کسانی که دف یا دایره می‌نواختند جلاجل‌زن می‌گفتند.

در ایران کهن، جلاجل وسیله‌ای بیضی‌شکل و بزرگ بود که زنگ‌هایی بر آن می‌بستند و در جنگ‌ها به کار می‌بردند و ظاهراً صدای مهیبی داشته‌است.

دفی را که بر آن زنجیر تعبیه می‌کنند دف زنگی می‌گویند.

0

سبک های موسیقی در دنیا / راک _ پاپ راک_ بلوز راک _ هارد راک _ پانک راک

موسیقی راک

سبک راک نوعی موسیقی ریتمیک است که به وسیله ساز‌های مخصوصی مثل گیتار الکتریک، گیتار باس، درام و … اجرا می‌شود. در این سبک از نوعی ضرب یکنواخت با صدای بلند استفاده می‌شود. بلندی صدا یکی از ویژگی‌های موسیقی راک است.

موسیقی راک اند رول در دهه ۵۰ میلادی در آمریکا شکل گرفته که خود این سبک الهام گرفته از ریتم اند بلوز و کانتری استو بعد ها در دهه ۶۰ تبدیل به موسیقی راک شد.سبک راک ابتدا در آمریکا و سپس در بریتانیا جهانی شد که سبب توسعه این موسیقی گشت. ساز اصلی که در این سبک استفاده می‌شود گیتار الکتریک و در کنار آن گیتار باس و درامز است. به طور کلی یکی از راه های تشخیص این سبک وجود صدای گیتار الکتریک می‌باشد.

از اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی نام راک اند رول صرفاً به موسیقی دهه ۵۰ و ۶۰ اطلاق شده ولی نام راک همچنان به‌عنوان نام فراگیر این‌گونه (که شامل راک اند رول هم می‌شود) به‌کار می‌رود.

موسیقی پاپ راک

در دهه ۶۰ میلادی که با نام عنصر طلایی کلاسیک راک یاد می شود، اولین زیر شاخه های موزیک راک خلق شدند. یکی از این سبک‌ها که امروزه هم بسیار فراگیر شده پاپ راک است. ترکیب اشعار لطیف و احساسی پاپ به همراه آهنگ سازی ملودیک راک گونه این سبک را در این دهه به وجود آورد. از اولین کسایی که در توسعه این سبک نقش داشتند می‌توان به پول مک کارتنی، التون جان و گروه بیتلز اشاره کرد. بعدها خواننده‌هایی همچون مایکل جکسون افسانه‌ای و مدونا این سبک را تا بالاترین حد ممکن پیش بردند. همین توسعه سبب خلق سبک‌هایی مانند؛ بلوز راک، کانتری راک، راک کلاسیک و فیوژن شد.

یکی دیگر از دلایل پیشرفت موزیک راک در این دهه گروه‌های انگلیسی بودند. همه طرفداران راک که به راکر معروف هستند بر این باورند جریانات بریتانیاباعث معروف شدن این سبک شد. در سال ۱۹۶۲ اولین گروه‌های راک بریتانیایی با سبکی به نام  موسیقی بیت وارد میدان شدند.

این سبک اساساً تلفیقی از سبک‌های راک اند رول (مشخصا شیوهٔ گیتارنوازی چاک بری و ضرب معتدلِ بادی هالی)، دو-وپ، اسکیفل و ریتم اند بلوز بود، و گروه‌های مشهوری همچون بیتلز، دیو کلارک فایو، هو، کینکس و دیگران با بهره‌گیری از آن جنبش موسوم به استیلای بریتانیایی را رقم زدند.   موسیقی بیت تأثیری عمده بر جریان موسیقی پاپ و راک گذاشت چنان‌که گروه‌های موسیقی بیت تثبیت‌کنندهٔ قالب و شاکلهٔ امروزینیک «گروه راک» متشکل از گیتار لید، گیتار ریتم، گیتار بیس و درام به‌شمار می‌روند.

موسیقی بلوز راک

 در همان دهه سبک‌های مهمی چون بلوز راک که در آن موسیقی راک با بداهه‌نوازی‌های بلوز ترکیب می‌شود. برای ایجاد چنین موسیقی اغلب از سازهایی مانند گیتار الکتریکی، پیانو، گیتار بیس و درام کیت استفاده می‌شود. صدای گیتار در این سبک از موسیقی، دیستورشن شده است. از جمله کسایی که در رشد این سبک نقش داشتند می توان به اریک کلپتن، پینک فلوید، لد زپلین اشاره کرد.

از جمله زیر شاخه های سبک راک که در دهه ۶۰ میلادی بسیار طرفدار داشت می توان به پاپ راک، بلوز راک، سایکدلیک راک. پراگسیو راک اشاره کرد.

موسیقی هارد راک

در دهه ۷۰ و خلق هارد راک با شروع این دهه موسیقی راک بیشتر به سمت پیشرفت و شاخ و برگ داشتن حرکت کرد. بندهایی که در این دوره شروع به فعالیت کردند سعی در خلق و توسعه موسیقی خود را داشته و از سبک هایی که در دهه ۶۰ استفده می‌شد فاصله گرفتند. در این دهه اوج درخشش گروه پینک فلوید بود. این گروه با توسعه سبک پراگسیو راک و استفاده اشعار به شدت عمیق و اعتراضی این دهه را تقریبا از آن خود کرد.

از اواخر دهه ۶۰ دیگر کم کم هنرمندان و گروه‌ها سعی می‌کردند که از ملودی‌های خشن‌تر بداهه نوازی‌های بیشتر به همراه اشعار عمیق و تاریک‌تر استفاده کنند که همین باعث شد تا شکل اولیه سبک هارد راک به وجود آید. یکی دیگر ویژگی‌های فنی این سبک استفاده از گام پنتاتونیک به وفور استفاده می‌شود که در بلوز هم بسیار پرکاربرد است. بر خلاف جریان غالب بر بلوز آکوستیک، هارد راک از سازهای مدرن‌تری استفاده می‌کند همانند گیتار الکتریک و گیتار باس و درامز. مشخصه جدایی هارد راک از بلوز در استفاده از آکوردهاست، بر خلاف بلوز در هارد راک از آکوردهای ماژوری که ریشه در گام مینور دارند استفاده می‌شود.

از جمله گروه هایی که در رشد و توسعه این سبک نقش بسزایی داشتند می توان به گروه‌های افسانه ای گانز ان روزز، لد زپلین، ون هلن، ارواسمیت و ای سی دی سی اشاره کرد.

موسیقی پانک راک

سبک پانک راک به نوعی زیر مجموعه‌ی سبک راک به شمار می‌آید. پیروان این سبک از اینکه روی صحنه شلوغی و دعوا راه انداخته یا عریان  شوند ابایی نداشته و این کار‌ها را بخشی از حرکات نمایشی خود می دانند . صدای موسیقی‌شان بسیار بلند و آزاردهنده است. موسیقی‌ سبک پانک راک غالباً از نوع موسیقی فوق العاده ساده است و شعر‌هایشان وقیحانه و نارساست. از دیگر ویژگی‌های این گروه‌ها می‌توان به لباس پوشیدن عجیب و منحصر به فردشان و آرایش تند و زننده آنان هنگام اجرا اشاره کرد.

 

 

0

سبک های موسیقی در دنیا / موسیقی پاپ و هیپ پاپ

موسیقی پاپ که در دهه ۵۰ آغاز شد نوعی موسیقی غیرآکادمیک و مردم پسند است که از واژه  people گرفته می‌شود و در مقابل موسیقی کلاسیک و فولک قرار می‌گیرد.
در موسیقی پاپ ملودی مخصوص کلام خواننده ساخته می‌شود. مشخصه موسیقی پاپ، یک عنصر ریتمیک سنگین در زیر است که معمولا توسط دستگاه‌های تقویت کننده الکترونیک (amplifier) اجرا می‌شود و ملودی اصلی بر این ریتم غالب است. به طور کلی هدف تولید موسیقی پاپ که به شکل تجاری تهیه می‌شود، سود مالی است.
ترانه‌های پاپ معمولا در ۳ دقیقه اجرا می‌شوند و در آن‌ها از ملودی‌هایی استفاده می‌شود که معمولا بسیارشنیدنی بوده و عده بسیاری را به خود جلب می‌کنند. فعالیت هنرمندان موسیقی پاپ در سبک‌های راک، هیپ‌هاپ، کانتری، ریتم و بلوز و کانتری باعث شده که این سبک تبدیل به سبکی انعطاف‌پذیر شود.

موسیقی هیپ پاپ

موسیقی هیپ هاپ که در اوخر دهه ۸۰ به بخش چشمگیری از فرهنگ پاپ روزگار خود تبدیل شد، در اواسط دهه ۷۰ پا به عرصه موسیقی گذاشت. موسیقی هیپ هاپ از دو بخش اصلی رپ (MC) و (DJ)، یعنی ترکیب صدا و اسکرچ تشکیل شده است. موضوع آن عموماً داستان‌هایی از زندگی نامه افراد است. این داستان‌ها اغلب به صورت اشعار بسیار ریتمیک، همراه با تکنیک‌های همگون خوانده می‌شوند. در موسیقی هیپ هاپ یک قطعه سازی تحت عنوان (بیت) خواننده رپ را همراهی می‌کند، که توسط یک دی جی نواخته شده و یک تهیه کننده و یک یا چند نوازنده آن راخلق می‌کنند. موسیقی هیپ هاپ توانسته است در بین انواع سبک های موسیقی سهم بزرگی را به خود اختصاص دهد، به طوریکه تا آغاز دهه ۲۰۰۰، موسیقی هیپ هاپ در صدر فهرست موسیقی‌های محبوب قرار گرفت.

0

سبک های موسیقی در دنیا / موسیقی کلاسیک

سبک یا ژانر یا گونه موسیقی ، هر سه به ویژگی‌های یک قطعه موسیقی از نظر دوره‌ی زمانی، ریشه‌های منطقه‌ای یا جغرافیایی، تکنیک اجرای قطعه و نوع ساز‌های استفاده شده در قطعه گفته می‌شود. تعداد سبک‌ های موسیقی ایرانی و غربی بسیار زیاد است.

انواع سبک های موسیقی

کلاسیک / پاپ / راک / پانک راک /جاز / اپرا / بلوز / هیپ پاپ / رپ / متال/ کانتری / باروک / امپرسیونسیم / مینیمال/ الکترونیک

موسیقی کلاسیک

موسیقی کلاسیک آکادمیک و دقیق است و می‌توان گفت مادر تمام سبک‌ های موسیقی بوده واکثر سبک‌های به وجود آمده برگرفته از موسیقی کلاسیک هستند. شروع این سبک از موسیقی مربوط به سال ۵۰۰ پس از میلاد است. موسیقی کلاسیک چهار دوران را شامل می‌شود که عبارتند از: دوران باروک، دوران کلاسیک، دوره رمانتیک و دوره کلاسیک مدرن. سبک کلاسیک دربردارنده حالت‌های پیوسته و دگرگون شونده است و تضاد و تنوع فراوان در این سبک، از ویژگی‌های برجسته آن است. در سبک کلاسیک علاقه به تغییرات تدریجی دینامیک، سبب جایگزینی پیانو به جای کلاوسن شد.

 

0

اجزای سنتور

سنتور یکی از سازهای اصیل ایرانی است که ساخت آن را به فیلسوف عـالیقـدر و موسیقیدان بزرگ قرن چهارم، ابونصرفارابی نسبت داده اند . از طرفی دیگر، شواهد و علائم بجای مانده از نقاشی ها و حکاکی های موجود از دوره های آشوری و بابلی، تصویر هایی را نشان می دهد که در آن افراد ، آلاتی ذوزنقه شکل شبیه سنتور را که به وسیله طناب یا نخی که بدان متصل بوداز گردن آویخته و با آن می نواختند.

این ساز خوش صدا و قدیمی در اکثر کشورهای دنیا نیز استفاده می شود . جاذبه صدای سنتور فوق العاده است و هـر شنونده ایی را تحت تأثیر قرار می دهد . سنتور بر خلاف شکل ساده ای که دارد دارای ساختمان پر رمز و راز و پیچیده ایی است . سادگی شکل سنتور باعث شده تا افراد زیادی به ساختن آن روی بیاورند. در این بین شخصی می تواند موفق باشد و به صدای واقعی سنتور دست پیدا کند که به تاریخچه سنتور سازی توجه داشته باشد و از تجربه ها و ریشه های تاریخی آن استـفاده کند.

اجزای سنتور

1/ کلاف چهارچوب ساز است و ابعاد سنتور را با کلاف تعین میکنند.

2/ گوشی‌ها پیچ‌هایی فلزی هستند که در سمت راست کلاف پیچانده می‌شوند و سیم دور آنها پیچیده میشود. و با پیچاندن آن می‌توان سفتی سیم را تغییر داد و کوک را عوض کرد.

3/ سیم‌گیر میخ‌هایی فلزی هستند که در سمت چپ کلاف کوبیده می‌شوند.

4/ صفحه سنتور ضخامت صفحه رویی شش میلیمتر است و دارای دو حفره به شکل گل می‌باشد

5/ گل سنتور جهت صدادهی بهتر سنتور ایجاد می‌شود و مکان قرار گیری آن در صدادهی ساز و بازدهی امواج تأثیر بسزایی دارد که به چه اندازه و زیر کدام سیم قرار  بگیرد.

6/شیطانک دو قطعه چوب که در سمت راست و چپ صفحه سنتور نصب می شوند.

7/ مفتول سیمی فلزی به ضخامت 5/1 میلی متر که بر روی شیطانک ها قرار می گیرد و سیم ها در دو انتهای صفحه با عـبوراز آنها به سیم گیر ها و گوشی ها ختم می شوند.

8/ خرک‌ها پایه‌های چوبی روی سنتور هستند که سیم‌ها را بالای صفحه نگه می‌دارد. خرک‌ها از جنس گردو هستند.

مضراب‌ها : ابزارهای چوبی نواختن سنتور هستند.

 

 

0

اجزای سه تار

سه تار از ساز های زهی و مضرابی موسیقی ایران است که با ناخن انگشت اشاره دست راست نواخته می‌شود.

کاسه طنینی سه تار :کاسه طنینی از اجزای سه تار می باشد که کاسه گلابی شکل و از جنس چوب است و روی دهنه آن صفحه چوبی قرار دارد.کاسه سه تار را هم یک تکه و هم از ترک های به هم متصل شده چوب می سازند و به منظور زیبایی گاهی طرح هایی با صدف یا استخوان روی آن نصب می کنند. کاسه سه تار از نظر ساختاری مانند کاسه عود یا تنبور است ولی کوچک تر از آنها و معمولا از چوب توت ساخته می شود.

صفحه رو :صفحه روی سه تار از جنس چوب است و معمولا سوراخ های کوچکی روی آن بوجود می آورند که خروج صدا را از کاسه طنینی سه تار میسر می سازد.

خرک سه تار :خرک نیز از جنس چوب و به طول تقریبی ۴ سانتی متر و ارتفاع ۷ میلی متر است.سطح زیرین مسطح آن روی صفحه قرار می گیرد. روی خرک سه تار شیارهایی وجود دارد که سیم از روی آن عبور کرده و از هم جدا نگه داشته می شود.

دسته سه تار:دسته سه تار در مقایسه با کاسه آن باریکتر است و به صورت لوله ای تو پر به قطر تقریبی ۲٫۵ و طول ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر از چوب ساخته می شود. روی دسته سه تار مسطح و پشت آن نیم دایره است و پرده ها روی آن بسته می شوند. دسته سه تار از یک طرف به کاسه و از طرف دیگر به سر پنجه متصل می شود.

پرده سه تار : پرده ها نخ های باریکی از جنس روده ی حیوانات ویا ابریشم هستند که در عرض دسته سه تار به صورت سه لایی و چهار لایی بسته می شوند و وظیفه ی تقسیم بندی فواصل موسیقایی را برعهده دارند.

تعداد پرده های سه تار ۲۶ عدد است که یکی از آنها قبل از شیطانک بسته می شود و فاصله ی آن با شیطانک در صدای سه تار موثر است. شایان ذکر است امروزه به مدد دیدگاه متجدد اساتید ساخت سه تار نظیر استاد محمدرضا ژاله از پرده هایی از جنس نایلون کمک با ارزشی به نوازندگان سه تار به حساب می آید. چرا که این جنس پرده اولا حرکت دست نوازنده سه تار را به روی دسته را آسان تر نموده ثانیا اجرای تکنیک ویبره (لرزش) با دست چپ را میسرتر از قبل نموده و ثالثا هیچ گونه تغییری بر رنگ صوتی سه تار ندارد.

شیطانک :شیطانک بین قسمت اصلی دسته و پنجه ساز سه تار قرار می گیرد و جنس آن از استخوان یا پلاستک است.کاربرد شیطانک سه تار در هدایت و تقسیم بندی سیم ها در قسمت بالای دسته می باشد.

سرپنجه سه تار :سر پنجه درابتدای طول دسته و از جنس چوب است و تعداد ۴ گوشی دو به دو در طرفین آن قرار گرفته اند.گاهی داخل سر پنجه را به طرف بیرون خالی می کنند و سیم ها مثل سیم های تار بسته می شوند. گاهی نیز ممکن است سر پنجه در امتداد دسته ساخته شود. در این صورت سیم ها به طرف بیرون سر پنجه به دور گوشی ها بسته می شوند.

سیم گیر :سیم گیر از دیگر اجزای سه تار می باشد که قطعه ای است چوبی و گاهی از جنس استخوان که در انتهای بدنه کاسه نصب می شود و گره سیم ها به شیار روی آن می افتند.

تعداد و جنس سیم های سه تار :

سه تار دارای ۴ سیم فلزی با ضخامت های متفاوت است.

سیم چهارم را مشتاق علیشاه به آن اضافه کرده و برخی این سیم را به نام مشتاق می شناسند.

سیم یکم یا سیم سفید سه تار از جنس فولاد است.

سیم دوم یا سیم زرد سه تار نیز از جنس برنز است.

سیم سوم یا زنگ که دقیقا هم جنس و هم اندازه ی سیم یکم است.

سیم چهارم سه تار که آن هم زرد رنگ است و از دیگر سیم ها قطور تر است.

گوشی :سیم سه تار از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی های کوک شونده در انتهای دسته ساز سه تار بسته می شود.با پیچاندن گوشی ها ساز سه تار کوک می شود.

صدای ساز سه تار: سه تار دارای صدایی مخملین و ظریف بوده از آنجایی که با کنار ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته می شود ، صدای ساز ارتباط مستقیمی با اعصاب و روان نوازنده پیدا می کند و از این رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهایی خوانده اند. اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگینی احساس می کنند. اما نوازندگان معاصر موسیقی ایرانی در تلاش برای توسعه موسیقی مدرن و نوی ایران، آثار زیبایی آفریده اند که با حال و هوایی که تا دو دهه پیش از این ساز سه تار تصور می شد کاملا متفاوت است.

البته می بایست اشاره کرد که در سه تار نوازی مدرن تجربه استفاده از مضراب سیمی تجربه ای موفق بوده و با ایجاد صدایی شفاف و کریستالی کمک شایانی به گسترش امکانات ساز سه تار نموده است. اجرای تک سیم هایی خاص و همچنین افزایش قدرت اجرای دینامیک های مختلف نیز از مزایای استفاده از مضراب سیمی در نوازندگی سه تار است.

0

اجزای ویولن

ویولن ساز زهی و آرشه‌ای بسیار پرطرفدار و دارای هنرجویان بسیاری در کشورمان میباشد. این ساز کوچک‌ترین عضو سازهای زهی-آرشه‌ای است.

برای نواختن معمولاً روی شانه چپ قرار می‌گیرد و با آرشه که در دست راست نوازنده است نواخته می‌شود.

کوک سیم‌های ویولن از زیر به بم به ترتیب: می (سیم اول)، لا (سیم دوم)، ر (سیم سوم)، سل (سیم چهارم).

اصوات سیم‌های مجاور نسبت به یکدیگر فاصله پنجم درست را تشکیل می‌دهند. در این وسعت صدا ویولن قادر است تمام فواصل کروماتیک و کوچک‌تر از آن را اجرا نماید.

خرک (در جلو)، گریف (جسم سیاه‌رنگ در عقب) و سیم‌های ویولن

این ساز از ۵۸ قطعه مختلف ساخته می‌شود.وزن آن در حدود ۴۰۰ گرم می‌باشد.

ویولن در زمان نواختن معمولاً روی شانه چپ قرار می‌گیرد و با آرشه که در دست راست نوازنده‌است نواخته می‌شود. کوک سیم‌های ویولن از زیر به بم به ترتیب عبارتند از: می‌ (سیم اول)، لا (سیم دوم)، ر (سیم سوم)، سل (سیم چهارم).

به طور کلی ویولن در هنگام نواخته شدن با ۳ نقطه چانه، شانه و دست چپ در تماس است و هر یک از این نقاط بخشی از بار دست گرفتن ساز را به دوش می‌کشند.

 

ویلون از بخش‌های زیر تشکیل شده‌است :

  • آرشه: یا کمان ترکه‌ای ، چوبی است که رشته‌های مو دم اسب در طول آن کشیده شده و به دو سر آن ثابت شده‌است.
  • جعبه طنینی: (جعبه رِزونانس): جعبه‌ای است که از سه بخش صفحه رویی، صفحه زیرین و زوارهای دور تشکیل شده‌است. گریف، خرک و سیم گیر در این ساز از جنس چوب آبنوس (به دلیل استحکام بیشتر) می‌باشد.
  • دسته یا گردن: دنباله چوب آبنوس تکیه سیم هاست که محل انگشت گذاری نوازنده در قسمت بالای آن قرار دارد. نوازنده ویولن قادر است در تمام طول چوب آبنوس انگشت گذاری کند.انتهای دسته به جعبه کوچکی (جعبه کوک) منتهی می‌شود که سیم‌ها در درون آن به دور گوشی‌های کوک پیچیده می‌شوند.
  • خرک: پلی‌ است بین سیم‌ها و جعبه طنینی. نقش خرک تقسیم راه سیم‌ها، نگه داشتن سیم‌ها با ارتفاع خاص برای عبور بر روی جعبه طنینی و انتقال ارتعاشات سیم‌ها به جعبه طنینی. در داخل جعبه طنینی استوانه چوبی کوچکی قرار دارد (تقریباً در زیر محلی که خرک قرار دارد)، که نقش آن انتقال ارتعاشات به صفحه زیرین ساز و مانعی در جهت عدم شکسته شدن صفحه رویی ساز از فشار سیم‌ها و خرک است.
  • گریف: از آبنوس ساخته شده و در طول دسته ویلن چسبیده‌است و تا میانهٔ جعبه ساز ادامه دارد. گریف بخشی است که نوازنده با انگشت خود سیم را به آن می‌چسباند و به این ترتیب طول سیم را کوتاه می‌کند و نت‌های مختلف را می‌نوازد.
  • سیم گیر: از آبنوس ساخته شده و در فاصله اندکی از خرک تا آخر تنه ویلن کشیده شده‌است. با زهی از جنس روده یا پلاستیک یا سیم به دکمه‌ای که در قسمت پایین جدار تعبیه شده بند می‌شود.
  • سیم‌ها: سیم‌ها از جعبه کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس تکیه‌گاه سیم‌ها ادامه یافته، از روی خرک عبور کرده و در سیم‌گیر مهار می‌شوند. سیم‌های ویولن قبلاً از روده گوسفند (زه) ساخته می‌شد. امروزه در سیم‌های بم‌تر، روی روده سیم فلزی نازکی می‌پیچند و در سیم‌های زیرتر از مفتول فلزی تنها استفاده می‌شود.
0

اجزای گیتار

گونه‌های مختلف گیتار ممکن است شامل اجزای متفاوتی باشند، شکل اجزاء گیتار یا جنس آن‌ها با هم فرق داشته باشند. اما نهایتاً اجزای موجود در همهٔ انواع

مطابق شکل زیر است.

 

– سردسته گیتار
– خرک
– گوشی‌ها (برای کوک کردن ساز گیتار)
– فرت (Fret)
– Truss Rod (پیچی که برای تنظیم انحنای دسته در گیتار به کار می‌رود)
– Inlays (تزییناتی در گیتار که نقش راهنما را دارند و معمولاً پشت فرت‌های ۳ ۵ ۷ ۹ ۱۲ ۱۵ ۱۷ ۱۹ ۲۱ ۲۴ قرار می‌گیرند)
– دسته گیتار
– پاشنه گیتار (اتصال بدنه گیتار با دسته)
– بدنه گیتار
– پیکاپ‌ها در گیتار(pickups)
– قسمت‌های مربوط به مدار الکتریکی (تنظیمات ولوم و تن صدا در گیتار)
– خرک پایینی (Bridge)
– صفحه پیک گارد (گاهی برای مخفی کردن مدارها و گاهی صرفاً برای جلوگیری از خش‌دار شدن رنگ بدنه گیتار در اثر برخورد پیک به مرور زمان)
– صفحهٔ پشتی گیتار
– صفحهٔ جلویی گیتار
– قسمت‌های جانبی گیتار
– سوراخ صدا (معمولاً دارای تزییناتی به نام rosset)
– سیم‌های گیتار
– saddle (تنظیم‌کننده ارتفاع هر سیم در گیتار)
– فرت بورد (در گیتار چوبی که فرت‌ها روی آن کوبیده شده‌اند را فرت بورد گویند)

 

منابع:
partmusic.ir
hamshahrionline.ir
yamahamusiciran.com

 

0